menu pagina

Religieus erfgoed in 2008 en 2009 eerder gepubliceerd in kerkbladen
(pentekening uit Pennestreken)		Ter inleiding: Het jaar 2008 wordt het jaar van het Religieus Erfgoed. De organisatoren hopen hiermee de belangstelling voor en kennis van de goederen van religieuze genootschappen te vergroten en een duurzame toekomst ervan te verzekeren. Het jaar evenement is op 17 januari in Utrecht geopend.
Nederland is ongekend rijk aan religieus erfgoed. Niet alleen kerken en kloosters, ook synagogen, moskeeën en begraafplaatsen geven een beeld van het (levend) geloof in Nederland door de eeuwen heen. Ontwikkelingen: Door de ontkerkelijking staat het religieus erfgoed evenwel onder druk. Religieuze gemeenschappen, ook in onze eigen omgeving, hebben grote moeite om de kosten op te brengen die met het onderhoud van monumentale gebouwen en het bezit van rijke kunstcollecties verband houden. Van de ongeveer 19.000 kerken die in de loop der eeuwen in Nederland zijn gebouwd, bestaan er nog circa 7000. Voor de monumenten wordt vaak in een moeizaam proces een nieuwe bestemming gezocht. Bij niet beschermde gebouwen is de kans op sloop reëel, vooral als ze in een economisch aantrekkelijk gebied staan, zoals een binnenstad, waar projectontwikkelaars hun kans zien. Hoe moet het verder? De voormalige kardinaal Ad Simonis heeft in het verleden herhaaldelijk gepleit voor meer financiële steun van de Nederlandse overheid voor het behoud van kerkelijk gebouwen. Hij wees op de situatie in de buurlanden, waar geloofsgemeenschappen op meer hulp van de staat kunnen rekenen. Mgr. Simonis is lid van het Comité van Aanbeveling van het jaar van het Religieus Erfgoed, waarvan mr. Pieter van Vollenhoven voorzitter is. Ook secretaris-generaal dr. Bas Plaisier van onze landelijke Prot. kerk, kunsthistoricus Henk van Os en de oud-katholieke aartsbisschop, Joris Vercammen, maken deel uit van het comité. Wat kunt u verwachten? Er zullen in dit Religieus Erfgoedjaar vele activiteiten plaatsvinden, van wandel- en fietstochten langs religieuze erfgoederen tot concerten, festivals en exposities. Alle provincies hebben zo hun eigen maand om extra aandacht aan hun monumenten te besteden. Het jaar wordt in december 2008 afgesloten in onze provincie. Ook in ZeeuwsVlaanderen, ook in Hulst en Kloosterzande zullen er verschillende activiteiten worden voorbereid en uitgevoerd. Een nieuwe stichting: de kerk in Klooster (de KIK) De stichting 'de Kerk in Klooster' en de activiteitencommissie 'Kerk 400 jaar' hopen daar hun steentje aan bij te dragen. In komende publicaties in de plaatselijke (regionale) pers en de eigen kerkbladen, zult u hierover worden geïnformeerd. Inmiddels is er al een uitzending geweest door Omroep Zeeland, zowel op radio als televisie, en werd er ook op de Vlaamse televisie aandacht aan geschonken. In het huis aan huis blad Hulstervizier, zal de maart-uitgave ook een artikel verschijnen. We willen van de gelegenheid gebruik maken om u de leden van de genoemde stichting aan u voor te stellen: dhr. Crans (vz.), ds. Overduin (secr.), en dhr. Groenewegen (penningmeester). De zelfstandige stichting zal zich ook bezig gaan houden met de voorbereidingen voor het 400 jarig bestaan van het Prot. Kerkgebouw in Kloosterzande, in het jaar 2009. 400 jaar heeft dan betrekking op hoe de kerk vanaf ca. 1609 is vormgegeven, maar het de oorspronkelijke kapel, gebouwd door de Cisterziënzer monniken van de abdij Ten Duinen (Kokszijde) dateert uit de 12e eeuw. Ook tracht de stichting in de naaste toekomst bepaalde (onderhouds-/ restauratie) projecten te begeleiden en in samenwerking van de Prot. gemeente en anderen te realiseren. In haar statuut wordt dit als volgt omschreven: a. De Protestantse kerk, gelegen aan de Willem de Zwijgerlaan 2 te Kloosterzande zodanig in te richten en/of aan te passen en/of in stand te houden dat deze optimaal kan functioneren als multifunctionele ruimte, daarbij volledig rekening houdend met de authenticiteit en monumentale waarde van het gebouw. b. Stimuleren van manifestaties georganiseerd door derden in en bij het onder a. genoemde gebouw welke betrekking hebben op de kunst en cultuur in de meest brede vorm. c. De stichting beoogt geen winst en heeft geen winst oogmerk. Ook is er inmiddels een Comité van aanbeveling van de stichting de Kerk in Klooster, welke op dit moment bestaat uit: Baron K.J.A. Collot d'Escury, burgemeester dhr. J. F. Mulder en drs. J.C.J. de Winter, alg.dir. Rabobank Hulst. Anderen zullen nog gevraagd worden. De Stichting heeft dus tot taak breed-inhoudelijk richting te geven aan het beleid voor de korte - midden en lange termijn en zal allerlei praktische zaken laten uitvoeren door vrijwilligers waarvan de activiteiten commissie er een is. In deze laatstgenoemde commissie hebben de volgende personen zitting: Hennie Proost (voorz), ds. Pieter Overduin (secr.), verder namens het college van kerkrentmeesters: dhr. Ger Groenewegen; vanuit de kerkelijke gemeente: dhr. Cor Crans (die o.a. externe contacten legt).

Een boek Auteurs voor m.n. het voorbereiden van een boek (uitgave voorjaar 2009, over de cisterciënzers door de eeuwen heen en de geschiedenis van de Hof te Zande Kerk van Kloosterzande) zijn de heren G. Sponselee en C.Buisrogge. Als adviseurs treden op, dr. A.J.M. de Kraker en de heer H. van Royen, die wetenschappelijk adviseur is van het museum Ten Duinen uit Koksijde (B). Laatstgenoemden hebben ook zitting in de activiteiten-commissie Kerk 400 jaar.
Een oproep om historisch materiaal Tenslotte willen wij graag van de gelegenheid gebruik maken om u als lezer van dit bericht te vragen eens na te gaan of u soms historisch materiaal in bezit heeft dat dienstbaar zou kunnen zijn bij de realisering van het beoogde boekwerk en een later in te richten expositie. Het kan om materiaal gaan dat iets over het kerkgebouw an sich prijsgeeft maar ook over het Protestantse gemeenteleven vanaf de vorige eeuw. Tekst en fotomateriaal blijven uiteraard uw eigen bezit, maar kunnen een welkome bijdrage vormen bij dit project. We houden ons van harte aanbevolen. U kunt hierover contact opnemen met de secretaris ds. Overduin (tel. 0114-68 15 52) of met een van de andere bestuursleden.
Al met al zien we met grote belangstelling uit naar de invulling van dit jaar in het teken van het religieus erfgoed in Nederland. De betrokkenen spreken daarbij de hoop uit dat vanuit de bevolking, door jong en oud, de belangstelling voor het vele dat we in onze eigen omgeving aan waardevol erfgoed mogen 'bezitten', de verdiende aandacht zal krijgen, nu en in de toekomst. (tekst en foto's: ©PJHJOverduin\2008/3)